10 proc. mniej wypadków na początku wakacji. Bliżej Wizji Zero?

Początek tegorocznych wakacji wydaje się bezpieczniejszy niż rok wcześniej. Od 26 czerwca do 9 lipca 2026 r. na polskich drogach doszło do 968 wypadków, czyli o 103 mniej niż w tym samym okresie rok wcześniej. Oznacza to spadek o około 10 proc. Dane z dni rozpoczynających wakacyjne wyjazdy pokazują jednak mniej optymistyczny obraz.

W dniu zakończenia roku szkolnego, który w tym roku przypadł 26 czerwca, policja odnotowała 110 wypadków. Rok wcześniej uczniowie rozpoczynali wakacje 27 czerwca, a tego dnia doszło do 86 wypadków. Oznacza to wzrost o 28 proc. Więcej zdarzeń odnotowano również podczas pierwszego wakacyjnego weekendu. W dniach 27–28 czerwca 2026 r. doszło do 138 wypadków, wobec 132 w pierwszy weekend po zakończeniu roku szkolnego w 2025 r.

Dane pokazują wyraźny kontrast: choć liczba wypadków w całym analizowanym okresie spadła, moment rozpoczęcia wakacyjnych podróży nadal pozostaje szczególnie niebezpieczny. Gdy duża liczba kierowców rusza w trasę w podobnym czasie, rośnie znaczenie nie tylko odpowiedzialnych zachowań, ale również organizacji ruchu i infrastruktury, która pomaga odpowiednio wcześnie rozpoznać zagrożenie.

– Rozpoczęcie wakacji jest jednym z ważniejszych sprawdzianów dla systemu bezpieczeństwa drogowego, wielu kierowców rusza wtedy w trasę. W warunkach zwiększonego natężenia ruchu więcej uwagi przykuwa też infrastruktura i możliwość stosowania rozwiązań, które pomagają utrzymać bezpieczną prędkość, poprawiają widoczność i dają uczestnikom ruchu więcej czasu na reakcję. Nie zastąpi ona odpowiedzialności kierowców, ale może ograniczyć ryzyko popełnienia błędu lub ograniczyć jego skutki – komentuje Tomasz Nowakowski, audytor bezpieczeństwa ruchu drogowego i projektant drogowy w Multiconsult Polska.

Jakie rozwiązania mogą realnie ograniczyć ryzyko? Z badania przeprowadzonego przez Biostat na zlecenie Multiconsult Polska w 2025 r. wynika, że Polacy najczęściej wskazują na konieczność ograniczenia prędkości - odcinkowe pomiary prędkości i zwiększenie liczby fotoradarów wybrało 22,2 proc. respondentów. Niemal równie często badani wskazywali inteligentne przejścia dla pieszych, które wykrywają użytkowników i automatycznie sterują sygnalizacją. Takie rozwiązanie za najskuteczniejsze uznało 21,4 proc. respondentów. Kolejne miejsca zajęły lepsze doświetlenie przejść dla pieszych – 18,5 proc. odpowiedzi – oraz infrastruktura służąca uspokojeniu ruchu, wskazana przez 16,2 proc. badanych.

Wśród odpowiedzi znalazły się również zwiększenie liczby skrzyżowań bezkolizyjnych oraz ograniczenie nadmiaru znaków i poprawa czytelności oznakowania. Wyniki pokazują, że Polacy nie sprowadzają bezpieczeństwa wyłącznie do kontroli zachowań kierowców. Oczekują również infrastruktury, która pomaga utrzymać bezpieczną prędkość, poprawia widoczność niechronionych uczestników ruchu i ułatwia prawidłową ocenę sytuacji na drodze.

Droga pod lupą audytorów bezpieczeństwa ruchu

Dziś nowoczesna infrastruktura podpowiada kierowcy właściwe zachowanie. Wspomniana nadmierna prędkość, niezachowanie odpowiedniej odległości, nieprawidłowe wyprzedzanie czy wymuszanie pierwszeństwa należą do najczęściej pojawiających się w statystykach przyczyn zdarzeń drogowych . Ograniczanie ich liczby wymaga zarówno egzekwowania przepisów, jak i takiego projektowania dróg, aby bezpieczne zachowanie było dla użytkownika rozwiązaniem naturalnym i intuicyjnym.

Temu służą między innymi audyty bezpieczeństwa ruchu drogowego. Badania te prowadzone są na kolejnych etapach powstawania infrastruktury drogowej – od planowania i projektowania tras, przez realizację, aż po sprawdzenie drogi przed oddaniem jej do użytkowania. Pozwalają odpowiednio wcześnie zidentyfikować rozwiązania, które w realnym ruchu mogą okazać się nieczytelne lub stwarzać ewentualne ryzyko. Kontrolować można również istniejącą już infrastrukturę drogową.

Audytorzy analizują między innymi widoczność, geometrię drogi, lokalizację przejść dla pieszych, czytelność oznakowania - w dzień, jak i w nocy oraz w różnych warunkach atmosferycznych, a także miejsca, w których przecinają się kierunki ruchu kierowców, pieszych i rowerzystów. Sprawdzają nie tylko zgodność projektu z przepisami, ale również to, ile czasu uczestnik ruchu ma na zauważenie zagrożenia, zrozumienie sytuacji i podjęcie właściwej decyzji.

– Audyt pozwala spojrzeć na drogę oczami jej użytkownika. Sprawdzamy, czy kierowca odpowiednio wcześnie dostrzeże przejście, zmianę organizacji ruchu albo innego uczestnika, a także czy oznakowanie prowadzi go w sposób jednoznaczny. Problemem może być nie tylko brak informacji, lecz również ich nadmiar. Jeżeli użytkownik musi w krótkim czasie przeanalizować zbyt wiele komunikatów, nawet ostrożny kierowca może zareagować za późno. Im wcześniej takie ryzyko zostanie rozpoznane, tym łatwiej wprowadzić skuteczną korektę – mówi Tomasz Nowakowski, audytor BRD i projektant drogowy w Multiconsult Polska.

Choć w okresie wakacyjnym uwaga koncentruje się przede wszystkim na głównych trasach wyjazdowych, podobne zagrożenia pojawiają się również na drogach lokalnych. Analizy bezpieczeństwa są szczególnie przydatne w otoczeniu szkół i osiedli, w rejonie przejść dla pieszych, skrzyżowań oraz wszędzie tam, gdzie na niewielkiej przestrzeni spotykają się różne grupy uczestników ruchu. To właśnie w takich miejscach czytelna organizacja ruchu, dobra widoczność i odpowiednio dobrana geometria drogi mogą zdecydować o tym, czy błąd nie zakończy się niebezpieczną sytuacją.

Wizja Zero wymaga działań systemowych

Audyt BRD jest jednym z elementów sytemu, który ma doprowadzić do braku śmiertelnych wypadków na drogach – Wizja Zero zakłada, że choć błędów popełnianych przez uczestników ruchu nie da się całkowicie wyeliminować, to można ograniczyć ich konsekwencje. Droga, pojazd, organizacja ruchu i system kontroli powinny być projektowane w taki sposób, aby pojedynczy błąd nie prowadził do śmierci człowieka.

Osiągniecie celu, jakim jest brak ofiar śmiertelnych na drogach do 2050 roku, nie zależy jednak od jednego rozwiązania. Odcinkowy pomiar prędkości, doświetlenie przejścia czy przebudowa skrzyżowania mogą przynieść wyraźną poprawę lokalnie, jednak trwała zmiana wymaga spójnego, systemowego podejścia.

Obejmuje ono stosowanie kontroli prędkości w miejscach podwyższonego ryzyka, uspokajanie ruchu w miastach i mniejszych miejscowościach, poprawę widoczności niechronionych uczestników ruchu, czytelne oznakowanie oraz regularne audyty bezpieczeństwa ruchu drogowego.

– Spadek liczby wypadków w analizowanych dwóch tygodniach jest pozytywnym sygnałem. Jednocześnie wynik z dnia zakończenia roku szkolnego przypomina, że poprawa bezpieczeństwa wymaga stałego monitorowania sytuacji i dostosowywania rozwiązań do rzeczywistych zachowań użytkowników dróg – podsumowuje Tomasz Nowakowski, ekspert Multiconsult Polska.

Droga do realizacji Wizji Zero będzie sumą wielu decyzji: inwestycji infrastrukturalnych, kontroli, audytów, modernizacji i zmian w organizacji ruchu, a także zmiany zachowań kierowców i kultury jazdy.